en

‫ امنيت كسب و كارها در شبكه‌هاي اجتماعي (بخش اول)

امروزه ماهيت پرتوان شبكه‌هاي اجتماعي در ايجاد ارتباط‌ در بستر مجازي در معرض توجه مديران بنگاه‌هاي اقتصادي براي توسعه كسب و كار خود قرار گرفته است. روابط اجتماعي كه اين شبكه ها ايجاد مي‌كنند نه تنها محرك فعاليت‌هاي كارآفرينانه هستند، بلكه مي‌توانند بر عملكرد اقتصادي و نتايج فعاليت‌هاي فيزيكي اين بنگاه‌ها در سطح جامعه نيز تاثير گذار باشند. تحقيقات مختلف نشان داده‌اند كه در كشورهاي توسعه‌يافته‌تر (اقتصاد مبتني بر كارايي و اقتصاد مبتني بر نوآوري) شبكه‌هاي اجتماعي از مهم‌ترين عوامل تاثيرگذار بر گسترش كسب و كارها و پيش‌برد اهداف اقتصادي بنگاه‌ها هستند.

در كشور در حال توسعه ما كه به سرعت در حال گذر از اقتصاد و كسب و كارهاي سنتي به سمت بسترهاي مبتني بر فناوري به خصوص فناوري اطلاعات است، استفاده از شبكه‌هاي اجتماعي به عنوان يك بستر ارتباطي مهم به شدت مورد توجه قرار گرفته است. در حال حاضر بيشتر نگاه‌ها در اين حوزه به ارتباط ميان مشتري و بنگاه (B2C) متمركز شده است كه معمولا با اهدافي مانند وفادارسازي مشتري، برندسازي، ايجاد فرصت‌هاي بيشتر، تحليل نيازهاي مشتريان،‌ بهبود رتبه وب‌گاه و پرتال‌هاي سازماني و كاهش هزينه‌هاي تبليغات و ... انجام مي‌شود. علاوه بر اين سازمان‌ها‌ و شركت‌ها با استفاده از قابليت‏ هاي شبكه‌هاي اجتماعي، امكان استفاده از فرصت‌هاي متعددي مانند همكاري‌هاي كاري (داخلي و خارجي)، استفاده از هوش جمعي، افزايش ارتباطات، ايجاد انجمن‌هاي كاري و تجاري و ... براي گسترش و بهبود كسب و كار خود را خواهند داشت.


تلاش هايي كه در اين راستا توسط توسط شركت ها انجام مي شود را مي توان در قالب دو دسته قرار داد:


استفاده از شبكه هاي اجتماعي موجود به عنوان بستر ارتباطي با مشتريان: با ايجاد صفحات اختصاصي و استفاده از بسترهاي تبليغاتي موجود در خود شبكه‌هاي اجتماعي صورت مي‌گيرد.
ايجاد يك شبكه اجتماعي اختصاصي در كنار پورتال شركت:‌ علي رغم هزينه‌بر بودن اين روش،‌ به علت امكان پياده‌سازي مكانيزم هاي دلخواه و قرار گرفتن كل اطلاعات در اختيار شركت، بعضي از شركت‌ها اقدام به ايجاد شبكه‌‌ اجتماعي خاص شركت خودشان براي ارتباط با مشتريان و تبليغات استفاده مي‌كنند. در اين شبكه‌ها معمولا بعضي بازي‌ها و امكانات تفريحي بر اساس برند كسب و كار مربوطه جهت جذب مشتريان ارائه مي‌شوند. براي كاهش هزينه‌ در اين روش معمولا از موتورهاي شبكه‌هاي اجتماعي (Social Network Engines) به منظور تسهيل ساخت و پياده‌سازي شبكه‌هاي اجتماعي بهره برده مي‌شود. يكي از رويكردهاي مهم در اين حوزه استفاده از شبكه هاي اجتماعي سازماني (Enterprise Social Networks) است. در اين رويكرد يك شبكه‌ اجتماعي براي تعاملات و تبادلات داخل شركت و يا سازمان ايجاد مي‌شود. معمولا اين شبكه اجتماعي به صورت يكپارچه با ساير سامانه‌هاي سازمان علي الخصوص سامانه برنامه‌ريزي منابع سازماني (ERP)‌ و ارتباط با مشتري (CRM) عمل مي‌كند تا حداكثر كارايي را براي سازمان به ارمغان آورده و تعامل با كاربران و مشتريان تا آنجا كه ممكن است تسهيل شود.
ايجاد جنبه‌هاي اجتماعي به اقلام داده‌اي پورتال و ساير سامانه‌هاي سازمان يا شركت و ايجاد اشيا اجتماعي: به جاي ايجاد يك شبكه اجتماعي كامل، مي‌توان در پورتال و سامانه هايي از شركت كه با مشتريان سر و كار دارند، برخي امكانات تعاملي ترجيحا حول اقلام داده‌اي مختلف به وجود آورد. به عنوان مثال مي‌توان بستري براي بحث ميان كاربران در مورد محصولاتي كه در فروشگاه برخط شركت به فروش مي‌رسد ايجاد نمود. به اقلام داده‌اي كه داراي جنبه‌ّ‌هاي اجتماعي نظير موارد فوق هستند، اشيا اجتماعي (Social Object) گفته مي‌شود كه تاثير به سزايي در افزايش تعاملات مشتريان و شركت خواهند داشت.


اقدامات انجام‌شده توسط كسب و كارها در حوزه شبكه‌هاي اجتماعي، بسيار موفق بوده است. به عنوان يك مثال به نتايج مطالعه‌‌اي كه موسسه Deloitte‌ در سال ۲۰۱۵ انجام داده است توجه كنيد. طبق اين مطالعه تاثير شبكه اجتماعي Facebook بر اقتصاد جهاني بيش از ۲۲۷ ميليارد دلار است كه ۱۴۸ ميليارد دلار آن تنها با فعاليت‌هاي بازاريابي دارندگان كسب و كار در شبكه‌هاي اجتماعي استحصال شده است.

در پيش گرفتن هر يك از اين رويكردها مخاطرات امنيتي و چالش‌هاي حفاظت از اطلاعات خصوصي متعددي ايجاد خواهند كرد كه براي مقابله با آن‌ها بايستي سياست‌ها و راه‌كارهاي مناسبي انديشيده شود. با توجه به فعاليت‌هاي مختلفي كه يك سازمان، بنگاه اقتصادي يا كسب و كار مي‌تواند در شبكه‌هاي اجتماعي داشته باشد، مي‌توان اين چالش‌ها را در چند گروه عمده دسته‌بندي نمود:

  1. چالش‌هاي استفاده از بستر‌هاي تبليغاتي شبكه‌هاي اجتماعي: در اين حالت تيم تبليغات شركت و يا سازمان كه در شبكه‌ اجتماعي به فعاليت‌ مي‌پردازند، دچار خطراتي مشابه كاربران عادي شبكه‌هاي اجتماعي هستند. تمامي موارد احتياطي و اقدامات امنيتي كه كاربران عادي شبكه‌هاي اجتماعي بايستي رعايت كنند بايستي توسط اين تيم نيز به صورت كامل و دقيق رعايت شود. البته ذكر اين نكته ضروري است كه در اينجا با حريم خصوصي و اطلاعات تجاري يك شركت و كسب و كار با تمامي كاركنان آن سر و كار داريم كه ممكن است با به خطر افتادن آن‌ها شاهد مشكلات متعددي براي تمامي آن‌ها باشيم. بنابراين اهميت رعايت موارد امنيتي و حريم خصوصي چندين برابر مي‌شود كه بايستي به طور مستقيم و مستمر از جانب مديريت به اعضاي تيم تبليغات گوشزد شود.
  2. چالش‌‌هاي ايجاد شبكه‌هاي اجتماعي و استفاده از موتورهاي شبكه‌هاي اجتماعي به اين منظور: راه‌اندازي شبكه‌هاي اجتماعي همانند تمامي نرم‌افزارهاي ديگر مخصوصا نرم‌افزارهاي تحت وب، چالش‌هاي امنيتي و حريم خصوصي متعددي دارد كه بايستي از سوي مديريت از همان ابتداي كار ديده شده و مد نظر قرار گيرد، براي آن‌ها برنامه‌ريزي شود و اقدامات اساسي انجام گردد. توجه شود كه به خطر افتادن اين شبكه‌ اجتماعي مخصوصا در صورتي كه به نحوي يكپارچه با ساير سامانه‌هاي سازمان پياده‌سازي شده است، به معني به خطر افتادن تمامي اطلاعات سازمان خواهد بود كه مسلما چالش‏هاي بسيار جدي ايجاد خواهد كرد. استفاده از موتورهاي شبكه‌‌هاي اجتماعي كه امروزه بسيار مورد توجه قرار گرفته است باعث ايجاد مسائل و چالش‌هاي جديدي نيز شده است. در اطلاع‌رساني قبل با عنوان «امنيت در موتورهاي شبكه‌ اجتماعي» نمونه‏ هايي از اين چالش‌ها و برخي از مهم‌ترين راه‌كارهاي مقابله با آن‏ها ذكر گرديد.
  3. چالش‌هاي ايجاد اشيا اجتماعي در پورتال شركت و يا سازمان: همانند مورد قبل به دليل بازشدن مجراهاي تعاملي مشتريان به داخل پورتال و سامانه هاي شركت، امنيت و حفظ حريم خصوصي با خطرات جدي‌اي مواجه خواهد شد كه بايستي براي آن‌ها برنامه‌ريزي شده و اقدامات لازم مد نظر قرار گيرد. عدم وجود اين برنامه‏ ريزي باعث شده كه در بسياري از موارد شركت‏ها برخي از اقلام داده‌اي در سامانه‌هاي خود (كه پيش از اين به صورت داخلي و يا تحت شبكه انترانت سازماني مورد استفاده قرار مي‌گرفتند) را در اختيار عموم قرار ‌دهند كه امر بسيار خطرناكي مي‏تواند باشد.
  4. چالش‌هاي اطلاعاتي و نشت اطلاعات به خارج از سازمان از طريق فعاليت‌هاي كاركنان در شبكه‌‌هاي اجتماعي: استفاده از شبكه‌هاي اجتماعي در سازمان‌ها و شركت‌ها نياز به فرهنگ‌سازي دارد. بسياري از فعاليت‌هاي كاركنان به صورت ناخواسته منجر به نشت اطلاعات سازمان يا شركت در شبكه‌هاي اجتماعي مي‌شود كه ممكن است تاثيرات جبران‌ناپذيري بر جاي بگذارند. اين وضعيت‌ در صورت وجود كاركنان بدخواه و متخاصم و يا هك شدن حساب كاربري بعضي از كاركنان جدي‌تر خواهد شد. در اطلاع‌رساني‌هاي بعدي به اين مورد بيشتر خواهيم پرداخت.


The Wall

No comments
You need to sign in to comment